Endoxifen°

M/V: >5.9 ng/mL

De oestrogeenreceptor (ER)-antagonist tamoxifen wordt al ruim veertig jaar gebruikt voor de behandeling van ER-positieve borstkanker. Dit heeft geresulteerd in een significante daling van de recurrence en mortaliteitscijfers van ER-positieve borstkanker, waarvan in 70% van de gevallen sprake is. Echter, 25-30% van de vrouwen krijgt ondanks een behandeling met tamoxifen opnieuw borstkanker en overlijdt aan de gevolgen daarvan. Daarom wordt veel onderzoek gedaan naar factoren die het resultaat van de behandeling kunnen voorspellen. Een mogelijk voorspellende factor is de interindividuele variabiliteit in de farmacokinetiek van tamoxifen en de actieve metabolieten. De metabolieten 4-hydroxytamoxifen en N-desmethyl-4-hydroxytamoxifen (endoxifen) hebben een grotere affiniteit voor de oestrogeenreceptor dan tamoxifen zelf en in vitro studies hebben aangetoond dat het farmacologische effect van deze metabolieten afhankelijk is van de concentratie. Endoxifen wordt gezien als de belangrijkste metaboliet, mede omdat de steady-state serumconcentratie van endoxifen ongeveer vijfmaal hoger is dan de concentratie van 4-hydroxytamoxifen.

De behandeling met tamoxifen – waarbij nu iedereen in principe 20 mg krijgt – kan mogelijk optimaler door individueel te doseren op basis van de concentraties van de actieve metabolieten. Een grote retrospectieve klinische studie ondersteunen heeft een significante associatie tussen de serumconcentraties endoxifen en het terugkeren van borstkanker laten zien, waarbij patiënten met een endoxifen serumconcentratie boven 5,9 ng/mL 26% lagere kans hadden op recurrence.

Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis (opent in een nieuw venster)