Cortisol
- Synoniem
Glucocorticosteroïd, dexamethason
- Afnamemateriaal
Lichtgroene heparine buis met gel 3 mL

- Alternatief materiaal
Gele serum buis met gel 3.5 mL
- Afnameconditie
-
- Afname op prikpost mogelijk?
Ja
- CITO mogelijk
Ja
- Referentiewaarden

- Doorbelgrens huisarts
-
- Doorbelgrens specialist
-
- Bepalingsfrequentie
Dagelijks
- Uitvoering door
Streekziekenhuis Koningin Beatrix
Certificering:
ISO15189_RvA_Testen_M020_END_03
- Tarief (klasse)
€ 5,00 - € 15,00
- Nabepaling binnen
4 dagen
- Indicatie/Interpretatie
Aanvraagindicatie: Verdenking hypocortisolisme
Bij verdenking hypercortisolisme (Cushing) heeft een losse cortisol geen toegevoegde waarde, maar dient cortisol in 24-uurs urine of cortisol in speeksel bepaald te worden of kan een korte dexamethason remmingstest uitgevoerd worden.
Cortisol wordt geproduceerd in de bijnierschors en staat onder invloed van het ACTH. Cortisol vertoont een dag/nachtritme met om 8 uur de hoogste en om 23 uur de laagste concentratie. Voor een goede interpretatie dient de cortisol bij voorkeur in de ochtend te worden afgenomen. Verlaagde cortisolwaarden wijzen op bijnierschorsinsufficiëntie of het bestaan van het adrenogenitaal syndroom
- Storende factoren
Hydrocortison wordt meegemeten in de assay, prednison wordt omgezet in prednisolon en wordt voor een deel ook meegemeten in de assay. Dexamethason wordt niet meegemeten.
Inteferentie bij (sterk) hemolytisch en icterisch materiaal.
Verhoogd cortisol in bloed wordt ook gevonden bij stress of zware inspanning, ziekte, zwangerschap en gebruik van de anticonceptiepil. In de laatste twee gevallen is dit normaal en geen reden tot ongerustheid.
Eventueel kan worden gevraagd te stoppen met de anticonceptiepil om het onderzoek een tijd later te herhalen.
- Bronvermelding
Streekziekenhuis Koningin Beatrix
- LIS-code
K-CRT1
- Aanvraagformulier extern lab
-
- Analysemateriaal
Li-Heparine-plasma
- Alternatief analysemateriaal
Serum
- Bewerking
Centrifugeren
- Bewaarconditie
4 °C
- Bewaarplaats
Koelkast Maan/Neptunus
- Verzendadres
-
- Verzendcondities
-
- Laatste controle
18 december 2025