Bloedgas

Indicatie: controle zuur-base-evenwicht, metabole en respiratoire acidose, metabole en respiratoire alkalose

Stoornissen in het zuur-base-evenwicht kunnen bij tal van ziekten voorkomen. Deze stoornissen staan dus nooit op zichzelf, maar zijn meestal een uiting van een onderliggende ziekte. Zo is aan de hand van de uitslagen van bloedgassen bijvoorbeeld op te maken of er een probleem is met de longen (respiratoir) of met bijvoorbeeld de nieren (metabool) en of het bloed hierdoor te zuur (acidose) of te basisch (alkalose) is. De 4 ontregelingen die men kan onderscheiden zijn: respiratoire en metabole acidose, respiratoire en metabole alkalose.

Interpretatie:

• Stap 1: Is er sprake van een acidose (pH <7.35) of alkalose (pH >7.45)
• Stap 2: Is er sprake van een metabole of repiratoire oorzaak
• Stap 3: Is er sprake van een (partieel) gecompenseerde zuur-base-evenwicht-stoornis

Er kunnen ook gecombineerde zuur-basestoornissen voorkomen. Er komen dan twee of drie stoornissen naast elkaar voor. pH lijkt dan normaal (pH ± 7.4), maar in werkelijkheid is er een dubbele stoornis die elkaar opheft. Naast gecombineerde zuur-basestoornissen die een normale pH hebben, kunnen ook gecombineerde zuur-basestoornissen optreden die elkaar versterken. Om dergelijke 'verborgen stoornissen' te achterhalen kan een aantal extra berekeningen worden uitgevoerd (anion gap en base excess).

Bij acidose of verdenking op gemengde stoornis: bereken de anion gap.

• Een metabole acidose met een normale anion gap wordt veroorzaakt door HCO3- verlies (renale tubulaire acidose)
• Een metabole acidose met een verhoogde anion gap is het gevolg van extra zuur in het bloed (endogene of exogene oorsprong). HCO3- wordt gedeeltelijk vervangen door het niet gemeten zure anion.

Streekziekenhuis Koningin Beatrix