Anti-Gangliosidenº

M/V: Negatief

Indicatie: diagnostiek van immuungemedieerde en mogelijk behandelbare vormen van polyneuropathie

Gangliosiden zijn gesialydeerde glycolipiden die in hoge concentraties aanwezig zijn in neurale celmembranen. Voor de diagnostiek kunnen de antistoffen tegen de gangliosiden GM1, GD1a, GD1b en GQ1b van belang zijn.

MMN is sterk geassocieerd met de aanwezigheid van IgM-antistoffen tegen GM1

Het GBS is een opvallend heterogene aandoening, die kan worden onderverdeeld in diverse subgroepen. Er is een associatie tussen deze subgroepen, het type voorafgaande infectie en specificiteit van antigangliosideantistoffen. Bij patiënten met een voorafgaande gastro-enteritis of andere aanwijzingen voor een infectie met de Campylobacter jejuni worden in de acute fase in het serum vaak IgG- en/of IgM-antistoffen tegen GM1, GD1a, GD1b en GQ1b gevonden.

De antistoffen tegen GM1 en GD1a zijn geassocieerd met ernstige motore uitval, vaak zonder uitval van sensore of hersenzenuwen. De antistoffen tegen GQ1b zijn sterk geassocieerd met de aanwezigheid van oogbolmotoriekestoornissen en antistoffen tegen GD1b met de aanwezigheid van ataxie.

Daarnaast worden antistoffen tegen gangliosiden gezien na andere typen infecties, waaronder bovenste luchtweginfectie met Haemophilus influenzae. Antistoffen tegen GM2 zijn bij GBS geassocieerd met infecties met cytomegalievirus (CMV).

GBS is behandelbaar met o.a. intraveneus toegediende immunoglobulinen. Meestal is er een ernstige monofasische ziektebeloop, soms met ernstige restuitval. De antigangliosidenantistoffen verdwijnen bij patiënten met GBS vrijwel altijd binnen enkele maanden uit het serum.

Serum IgG- en IgM-antistoffen tegen GQ1b en GD1b zijn ook sterk geassocieerd met MFS (variant van het GBS). MFS wordt gekenmerkt door de klnische trias oogbolmotoriekestoornissen, ataxie en areflexie. Overige aandoeningen waarbij deze antistoffen kunnen voorkomen zijn de BBE en CANOMAD. BBE is fulminant verlopende ontsteking van de hersenstam die gepaard gaat met bewustzijnveranderingen. CANOMAD is een chronische neuropathie gekenmerkt door ataxie, oftalmoplegie en de aanwezigheid van een IgM-paraproteïne tegen GD1b, GQ1b en andere disialosylgangliosiden. Antistoffen tegen gangliosiden kunnen ook voorkomen bij enkele andere zeldzame vormen van inflammatoire polyneuropathie.